Optymalizacja TPS na serwerze Minecraft: koniec z lagami

Jeśli twój serwer zaczyna rwać, moby ślizgają się po ziemi, a mechanizmy z redstone reagują jak w zwolnionym tempie, to prawie na pewno masz problem z TPS. Optymalizacja TPS na serwerze Minecraft brzmi groźnie, ale w praktyce zaczyna się od jednej rzeczy: zrozumienia, co ten wskaźnik oznacza i skąd w ogóle biorą się lagi. W tym artykule tłumaczę, czym jest TPS, dlaczego 20 to liczba idealna i jak odróżnić prawdziwy lag serwera od zwykłego spadku FPS na twoim komputerze.

To pierwsza, wyjaśniająca część tematu. Tutaj chodzi o to, żebyś zrozumiał dlaczego serwer laguje, zanim zaczniesz cokolwiek zmieniać.

Czym jest TPS i dlaczego 20 to magiczna liczba

TPS to skrót od "ticks per second", czyli liczby ticków (cykli aktualizacji) na sekundę. Tick to jedno uderzenie serca serwera: w tym momencie gra przelicza ruch mobów, wzrost roślin, przepływ redstone, działanie lejów i wszystko inne, co dzieje się w świecie. Minecraft jest zaprojektowany tak, żeby wykonywać dokładnie 20 ticków na sekundę, czyli jeden tick co 50 milisekund.

Dopóki serwer wyrabia się z 20 tickami na sekundę, gra działa z pełną prędkością. Problem zaczyna się, gdy w jednym ticku jest tyle do policzenia, że serwer nie mieści się w 50 ms. Wtedy TPS spada poniżej 20, a cały świat zaczyna zwalniać. To właśnie jest lag serwera.

Warto zapamiętać jedną rzecz: TPS nie może przekroczyć 20. Nie ma czegoś takiego jak 30 czy 40 TPS. 20 to sufit i zarazem stan idealny. Każda niższa wartość, na przykład 18 albo 12 TPS, oznacza, że serwer nie nadąża z pracą.

Z TPS powiązany jest drugi wskaźnik: MSPT (milliseconds per tick), czyli ile realnie milisekund zajmuje policzenie jednego ticka. Dopóki MSPT jest poniżej 50 ms, serwer trzyma równe 20 TPS. Gdy MSPT rośnie powyżej 50 ms, TPS zaczyna spadać. MSPT to często lepszy wskaźnik niż samo TPS, bo pokazuje zapas mocy jeszcze zanim gra zacznie widocznie lagować.

Lag serwera to nie to samo co lag klienta

To najczęstsza pomyłka przy diagnozowaniu lagów i powód, dla którego ludzie miesiącami "optymalizują" nie ten problem. Są trzy zupełnie różne rzeczy, które gracze wrzucają do jednego worka pod hasłem "laguje":

• TPS (lag serwera) dzieje się po stronie serwera. Kiedy TPS spada, spowalnia cały świat: moby poruszają się skokowo, farmy produkują wolniej, redstone reaguje z opóźnieniem, a rozbite bloki potrafią się "cofać". Dotyczy wszystkich graczy naraz.
• FPS (lag klienta) to liczba klatek na sekundę renderowanych przez twój komputer. Niskie FPS to zacinający się, poszarpany obraz, ale sam serwer działa idealnie. Zależy od twojej karty graficznej, ustawień grafiki i modów, a nie od hostingu.
• Ping (lag sieci) to czas, w jakim dane wędrują między tobą a serwerem, liczony w milisekundach. Wysoki ping objawia się jako "gumowanie" (rubber banding) i opóźnienie akcji, ale TPS serwera może być przy tym idealne.

Jak je rozróżnić w praktyce? Jeśli obraz się zacina, ale moby wokół chodzą płynnie, to twój FPS, czyli sprawa komputera. Jeśli twoja postać porusza się normalnie, lecz rozbite bloki wracają i akcje mają opóźnienie, to najczęściej ping. Dopiero gdy cały świat, łącznie z mobami i redstone, chodzi jak w zwolnionym tempie u wszystkich graczy naraz, mówimy o spadku TPS. I to o nim jest ten poradnik.

Co zjada ticki twojego serwera

Skoro lag serwera to za dużo pracy w jednym ticku, warto wiedzieć, co tę pracę generuje. Za lwią część obciążenia odpowiada kilka rzeczy:

• Encje (entities): każdy mob, upuszczony przedmiot, wagonik czy ramka na obrazek jest przeliczany w każdym ticku. Ogromne farmy mobów, stada zwierząt na hodowli i tysiące porozrzucanych itemów to klasyczny zabójca TPS.
• Leje (hoppers): leje bez przerwy sprawdzają, czy jest coś do przełożenia. Setki lejów w rozbudowanych sortownicach potrafią mocno obciążyć serwer, nawet gdy akurat nic przez nie nie przepływa.
• Wczytywanie chunków: gdy gracze eksplorują nowy teren, serwer musi w locie generować i wczytywać kolejne fragmenty świata. Kilku graczy jadących w różne strony na koniec mapy potrafi zauważalnie ściąć TPS.
• Zegary redstone (redstone clocks): obwody, które przełączają się w kółko, liczą się w każdym ticku. Zapętlony, źle zaprojektowany zegar redstone potrafi w pojedynkę położyć serwer.
• Generowanie świata (world gen): tworzenie nowych chunków to jedna z najcięższych operacji, zwłaszcza przy modach dodających skomplikowaną generację terenu.

Do tego dochodzą pluginy i mody. Źle napisany albo przeciążony plugin potrafi zjeść więcej mocy niż wszyscy gracze razem wzięci. Dlatego przy diagnozie zawsze warto sprawdzić, co dokładnie obciąża serwer, zamiast zgadywać na czuja.

Jak sprawdzić TPS na serwerze Minecraft

Zanim cokolwiek zoptymalizujesz, musisz wiedzieć, jak źle jest i co konkretnie ciągnie serwer w dół. Na szczęście masz do tego gotowe narzędzia.

Na serwerach opartych na Paper (oraz Purpur i pochodnych) wpiszesz po prostu:

• /tps pokazuje średnie TPS z ostatnich 1, 5 i 15 minut. Cel to 20.0.
• /mspt pokazuje, ile milisekund zajmuje tick (minimum, średnia, maksimum) z ostatnich 5, 10 i 60 sekund. Wartości poniżej 50 ms oznaczają zdrowe 20 TPS.

Na serwerach Forge działa wbudowana komenda /forge tps, która wypisuje TPS dla poszczególnych wymiarów i całego serwera.

Te komendy powiedzą ci, czy jest problem, ale nie powiedzą, co go powoduje. Do tego służy spark, darmowy profiler wydajności, który działa na Paperze, Fabricu, Forge i na proxy. Kilka komend, które warto znać:

• /spark tps pokazuje TPS oraz zużycie procesora.
• /spark health generuje raport zdrowia serwera: TPS, CPU, pamięć i dysk. Dodaj --upload, żeby dostać link do wygodnego podglądu w przeglądarce.
• /spark profiler start, a po chwili /spark profiler stop, uruchamia i kończy profiler, pokazując wyniki. To najważniejsze narzędzie do namierzenia, co dokładnie zjada ticki, na przykład konkretny plugin albo przeładowana farma mobów.

Warto wiedzieć, że stary system Timings z Papera jest już wycofywany, a oficjalnie zalecanym następcą jest właśnie spark. Jeśli w starszym poradniku widzisz odwołania do /timings, potraktuj je jako nieaktualne i sięgnij po spark.

Największe dźwignie, czyli od czego zależy TPS

Kiedy już wiesz, co obciąża serwer, optymalizacja TPS na serwerze Minecraft sprowadza się do kilku dużych dźwigni.

• Zasięg widzenia i symulacji (view distance i simulation distance): to zwykle największa dźwignia. Paper rozdziela te dwa ustawienia: view distance decyduje, jak daleko widzisz teren, a simulation distance jak daleko od gracza serwer faktycznie liczy moby, redstone i wzrost roślin. Obniżenie zasięgu symulacji potrafi odzyskać TPS szybciej niż cokolwiek innego.
• Limity encji i spawnu mobów: ograniczenie, ile mobów może się naraz pojawić i istnieć wokół gracza, wprost zdejmuje pracę z każdego ticka.
• Pre-generacja świata: wygenerowanie mapy z wyprzedzeniem (na przykład osobnym pluginem do pre-genu) sprawia, że serwer nie musi tworzyć chunków w locie, gdy gracze eksplorują. To usuwa lag przy podróżowaniu.
• Domyślne ustawienia Papera: dobra wiadomość jest taka, że Paper jest już rozsądnie zoptymalizowany zaraz po instalacji. Nie musisz przepisywać całej konfiguracji, żeby zyskać płynność.
• Lepszy silnik serwera: samo oprogramowanie robi różnicę. Jeśli siedzisz na czystej Vanilli albo starym Spigocie, przejście na Paper lub Purpur to jeden z najprostszych sposobów na wyższe TPS. Rozpisaliśmy to w osobnym artykule: Paper vs Spigot vs Purpur.

Jedna uwaga na koniec tej listy: jeśli twój serwer nie tyle laguje, co się wysypuje, wyrzuca błędy albo w ogóle nie wstaje, to nie jest problem z TPS. Wtedy zajrzyj do logów i raportów crashy. Jak je czytać, opisaliśmy w poradniku logi i crash reporty.

Kiedy odpowiedzią jest po prostu więcej mocy

Optymalizacja ma swoje granice. Jeśli wycisnąłeś już zasięg symulacji, ograniczyłeś moby i wyrzuciłeś ciężkie pluginy, a TPS dalej spada, to znak, że serwer po prostu potrzebuje więcej zasobów. Najczęściej chodzi o pamięć RAM albo o mocniejszy procesor.

Dotyczy to szczególnie modpacków i większej liczby graczy, gdzie sama liczba encji i wczytywanych chunków rośnie lawinowo. W takim wypadku żadna konfiguracja nie zastąpi po prostu wydajniejszego planu.

Jeśli chcesz od razu postawić serwer na sprzęcie, który nie będzie wąskim gardłem, sprawdź plany hostingu voxelhost.

Najczęściej zadawane pytania

Ile TPS to dobry wynik?

Idealny wynik to 20.0 TPS i tyle wynosi górny limit, bo Minecraft nie liczy więcej niż 20 ticków na sekundę. Wartości powyżej 19 są w praktyce nieodczuwalne dla graczy. Dopiero spadki poniżej mniej więcej 18 TPS zaczynają być widoczne jako spowolnienie świata.

Dlaczego mam niskie FPS, skoro TPS jest w porządku?

Bo to dwie różne rzeczy. FPS liczy twój komputer i zależy od karty graficznej, ustawień grafiki oraz modów po stronie klienta. Jeśli /tps pokazuje 20, a mimo to obraz się zacina, problem leży u ciebie na komputerze, a nie na serwerze.

Czy więcej RAM-u zawsze naprawi lagi?

Nie zawsze. RAM pomaga, gdy serwerowi brakuje pamięci, na przykład przy modpackach albo dużej liczbie wczytanych chunków. Ale jeśli lag bierze się z zapętlonego zegara redstone albo jednego ciężkiego pluginu, dosypanie RAM-u nic nie da, dopóki nie usuniesz źródła problemu.

Czym sprawdzić, co konkretnie laguje serwer?

Najlepszym darmowym narzędziem jest spark. Komenda /spark profiler start, a po chwili /spark profiler stop, pokaże ci raport z podziałem na to, co zajmowało najwięcej czasu w ticku. Dzięki temu zamiast zgadywać, zobaczysz konkretny plugin, moby albo mechanikę, która ciągnie TPS w dół.

Podsumowanie

TPS to puls twojego serwera Minecraft: 20 oznacza pełne zdrowie, a każdy spadek to sygnał, że w jednym ticku dzieje się za dużo. Zanim zaczniesz cokolwiek zmieniać, upewnij się, że faktycznie masz do czynienia z lagiem serwera (spowolniony świat u wszystkich naraz), a nie ze spadkiem FPS na własnym komputerze albo z wysokim pingiem. To rozróżnienie to najczęstszy błąd w całej diagnozie.

Gdy już wiesz, że problem jest po stronie serwera, sprawdź TPS komendą /tps, a przyczynę namierz sparkiem. Najwięcej zyskasz na zasięgu symulacji, limitach encji, pre-generacji mapy i dobrym silniku, a gdy to nie wystarczy, po prostu potrzebujesz mocniejszego planu.

Gotowy na własny serwer Minecraft? Stwórz go teraz z voxelhost, uruchomienie zajmuje mniej niż minutę, a w razie problemów pomożemy ci na naszym Discordzie.